Βυθισμένος Θαλασσίτης · Από το 2009
Η ιστορία του Βυθισμένου Θαλασσίτη
Ένα κρασί που παλιώνει 25 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του Αιγαίου, στο σκοτάδι και στη σιωπή του βυθού. Η ιδέα, το πρώτο πείραμα και ό,τι μάθαμε στα χρόνια που ακολούθησαν.
01
Η ιδέα
Τι γίνεται αν το κελάρι είναι η θάλασσα;
Το Ασύρτικο της Σαντορίνης είναι ένα από τα λίγα λευκά του κόσμου που αντέχουν στον χρόνο. Η υψηλή οξύτητά του το κάνει κρασί με προοπτική παλαίωσης — αλλά κάθε παλαίωση στη στεριά σημαίνει και λίγη οξείδωση. Το ερώτημα που έθεσαν ο Γιάννης Παρασκευόπουλος και ο Λέων Καράτσαλος ήταν απλό: μπορεί ο Θαλασσίτης να ωριμάσει χωρίς να οξειδωθεί;
Η απάντηση βρισκόταν δίπλα στο οινοποιείο. Στον βυθό του Αιγαίου η θερμοκρασία είναι σταθερή όλο τον χρόνο, το φως απουσιάζει εντελώς και το οξυγόνο δεν φτάνει στη φιάλη. Ό,τι δηλαδή ζητά ένα ιδανικό κελάρι — μόνο που αυτό το κελάρι είναι η θάλασσα. Ο Θαλασσίτης, «αυτός που έρχεται από τη θάλασσα», θα επέστρεφε στο στοιχείο του.
02
Το πρώτο πείραμα
2009: οι πρώτες 500 φιάλες στον βυθό
Το 2009 οι πρώτες 500 φιάλες Θαλασσίτη μπήκαν σε μεταλλικά κλουβιά και βυθίστηκαν στα ανοιχτά της ανατολικής ακτής της Σαντορίνης, σε βάθος 25 μέτρων. Κανείς δεν ήξερε τι θα βγει — ούτε αν θα βγει κάτι.
Το πρώτο μάθημα ήταν σκληρό. Η πίεση στα 25 μέτρα αποδείχθηκε υπερβολική για τους πρώτους φελλούς: από τις 500 φιάλες του 2009 ανασύρθηκαν άθικτες μόλις τρεις. Οι επόμενες χρονιές πήγαν καλύτερα — 258 φιάλες από το 2010, 141 από το 2011 — αλλά οι εσοδείες 2012 και 2013 χάθηκαν σχεδόν ολόκληρες: από 1.050 φιάλες επέστρεψαν 37. Ένα πείραμα, όμως, μαθαίνει από τις αποτυχίες του. Οι φελλοί και ο τρόπος σφράγισης άλλαξαν, το κλουβί ασφαλίστηκε καλύτερα στον βυθό, και τα αποτελέσματα μεταμορφώθηκαν: 400 φιάλες από το 2014, 407 από το 2015, 497 από το 2016.
03
Η ανέλκυση
Τέσσερα χρόνια μετά
Οι φιάλες βγαίνουν στην επιφάνεια τέσσερα χρόνια μετά τη βύθιση, ντυμένες με όστρακα, φύκια και θαλάσσια ιζήματα. Η όψη τους λέει «παλιό κρασί». Το ποτήρι λέει κάτι άλλο.
Το χρώμα παραμένει λαμπερό και νεανικό, χωρίς ίχνος οξείδωσης. Στη μύτη εμφανίζονται οι καπνιστές νότες και το χαρακτηριστικό άρωμα υδρογονανθράκων της ώριμης Σαντορίνης, ενώ το στόμα είναι πιο στρογγυλό και εξελιγμένο από τον Θαλασσίτη που ωρίμασε στη στεριά. Ένα κρασί που δείχνει ταυτόχρονα νέο και ώριμο.
Ένα σπάνιο «υβρίδιο», που ισορροπεί ανάμεσα στη νιότη και την ωριμότητα.
04
Σήμερα
Ένα υποθαλάσσιο κελάρι που δεν σταματά
Το πείραμα έγινε θεσμός. Κάθε χρόνο περίπου 500 φιάλες της τρέχουσας εσοδείας Θαλασσίτη κατεβαίνουν στο υποθαλάσσιο κελάρι, και κάθε χρόνο ανεβαίνει η εσοδεία που συμπλήρωσε τα τέσσερα χρόνια της στον βυθό. Έτσι το κελάρι φιλοξενεί πάντα τέσσερις διαδοχικές εσοδείες — η 2018, για παράδειγμα, κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 2023.
Το κρασί είναι το ίδιο Ασύρτικο από τα παλιά, αυτόριζα αμπέλια της Επισκοπής, του Πύργου και του Ακρωτηρίου, με αποδόσεις που δεν ξεπερνούν τα 25 hl/ha. Η μέθοδος όμως παραμένει σπάνια: μόλις δέκα περίπου οινοποιεία στον κόσμο παλαιώνουν κρασί κάτω από τη θάλασσα. Ο Βυθισμένος Θαλασσίτης κυκλοφορεί σε περιορισμένο αριθμό φιαλών κάθε χρονιά — κάθε μία με την ιστορία της γραμμένη πάνω στο γυαλί.
Σε εικόνες
Από τον βυθό στην επιφάνεια
Στον βυθό
Η ανέλκυση
Οι φιάλες
Σε βίντεο
